Publication
Caracterização química e propriedades bioativas de resíduos industriais da produção de óleo de noz (Juglans regia L.)
| dc.contributor.author | Sprea, Rafael M. | |
| dc.contributor.author | Finimundy, Tiane C. | |
| dc.contributor.author | Pinela, José | |
| dc.contributor.author | Calhelha, Ricardo C. | |
| dc.contributor.author | Pires, Tânia C.S. | |
| dc.contributor.author | Amaral, Joana S. | |
| dc.contributor.author | Prieto Lage, Miguel A. | |
| dc.contributor.author | Barros, Lillian | |
| dc.date.accessioned | 2023-03-17T10:34:45Z | |
| dc.date.available | 2023-03-17T10:34:45Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.description.abstract | As borras obtidas na produção de óleo de noz podem ser consideradas como um dos principais subprodutos desta indústria, sendo atualmente reaproveitados como fertilizante ou na alimentação animal [1]. Neste sentido, tendo por objetivo final a valorização deste subproduto, este trabalho consistiu na caracterização química e avaliação da bioatividade das borras geradas na produção de óleo de noz. As borras industriais foram analisadas no que respeita o teor em açúcares livres e tocoferóis usando cromatografia líquida acoplada a detetores de índice de refração (HPLC-RI) e de fluorescência (HPLC-FL), respetivamente. Os ácidos gordos foram determinados por cromatografia gasosa com deteção de ionização de chama (GC-FID), os ácidos orgânicos por cromatografia líquida ultrarrápida acoplada a um detetor de díodos (UPLC-DAD) e os compostos fenólicos por HPLC com deteção DAD e espectrometria de massa (HPLC-DAD-ESI-MS/MS). Adicionalmente, avaliou-se a atividade antioxidante e antimicrobiana do extrato hidroetanólico obtido a partir das borras. A atividade antioxidante foi determinada através de três ensaios in vitro (inibição da peroxidação lipídica por substâncias reativas ao ácido tiobarbitúrico (TBARS) em homogeneizados cerebrais, e atividade antioxidante celular (CAA)) e a atividade antimicrobiana pelo método de microdiluição contra um painel de bactérias e fungos. As borras de nozes apresentaram uma predominância em ácidos gordos polinsaturados, sendo o ácido linoleico o maioritário, apresentando um teor superior a 55%. Em relação aos tocoferóis, foram observadas as isoformas α, γ e δ, sendo o γ-tocoferol o composto predominante (89 mg/100 g). Apenas a sacarose foi identificada no que concerne os açucares livres, e o ácido quinico foi o maioritário (1,06 mg/100 g) entre os cinco ácidos orgânicos identificados. No que respeita a composição fenólica do extrato, observou-se uma predominância de derivados da catequina (flavan-3-ois) e taninos hidrolisáveis. O extrato das borras de nozes demonstrou interessante atividade antioxidante, apresentando ótimos valores de EC50 (TBARS: 32,84 g/mL) e % de inibição (CAA: 90%). Contudo, o extrato não apresentou atividade significativa contra as bactérias e fungos testados. Os resultados deste trabalho demonstram o potencial deste resíduo industrial dada a sua elevada atividade antioxidante e composição em nutrientes e compostos bioativos, podendo o mesmo ser futuramente explorado através da sua incorporação em produtos alimentares, agregando valor à cadeia produtiva de óleo de noz. | pt_PT |
| dc.description.sponsorship | Os autores agradecem à Fundação para a Ciência e a Tecnologia (FCT, Portugal) e aos fundos nacionais FCT/MCTES (PIDDAC) pelo apoio financeiro ao CIMO (UIDB/00690/2020 e UIDP/00690/2020) e SusTEC (LA/P/0007/2021); à FCT, P.I., através do contrato-programa de emprego científico institucional e individual, os contratos de L. Barros e J. Pinela (CEECIND/01011/2018), respetivamente, e da bolsa de doutoramento de R.M. Spréa (2020.08092.BD); ao programa Internacionalização Portugal2020 o apoio financeiro ao projeto BIOMA (POCI_01_0247_FEDER_046112); ao FEDER através do Programa Operacional Regional Norte 2020, o apoio ao Projeto GreenHealth (Norte-01-0145-FEDER-000042). | pt_PT |
| dc.description.version | info:eu-repo/semantics/publishedVersion | pt_PT |
| dc.identifier.citation | Sprea, Rafael M.; Finimundy, Tiane C.; Pinela, José; Calhelha, Ricardo C.; Pires, Tânia C.S.; Amaral, Joana S.; Prieto Lage, Miguel A.; Barros, Lillian (2022). Caracterização química e propriedades bioativas de resíduos industriais da produção de óleo de noz (Juglans regia L.). In XXVI Encontro Galego-Portugues de Química: Book of Abstracts. Santiago de Compostela | pt_PT |
| dc.identifier.isbn | 978-84-09-45895-0 | |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/10198/27804 | |
| dc.language.iso | por | pt_PT |
| dc.peerreviewed | yes | pt_PT |
| dc.publisher | Universidade de Santiago de Compostela | pt_PT |
| dc.relation | LA/P/0007/2021 | pt_PT |
| dc.relation | Mountain Research Center | |
| dc.relation | Mountain Research Center | |
| dc.relation | POCI_01_0247_FEDER_046112 | pt_PT |
| dc.relation | Not Available | |
| dc.relation | NutHealth: Exploitation of by-product from nut-press-cake as a source of natural health-enhancing ingredients | |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ | pt_PT |
| dc.subject | Óleo de noz | pt_PT |
| dc.subject | Juglans regia L. | pt_PT |
| dc.subject | Research Subject Categories::TECHNOLOGY::Chemical engineering::Food technology | pt_PT |
| dc.title | Caracterização química e propriedades bioativas de resíduos industriais da produção de óleo de noz (Juglans regia L.) | pt_PT |
| dc.type | conference object | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| oaire.awardTitle | Mountain Research Center | |
| oaire.awardTitle | Mountain Research Center | |
| oaire.awardTitle | Not Available | |
| oaire.awardTitle | NutHealth: Exploitation of by-product from nut-press-cake as a source of natural health-enhancing ingredients | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/6817 - DCRRNI ID/UIDB%2F00690%2F2020/PT | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/6817 - DCRRNI ID/UIDP%2F00690%2F2020/PT | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/CEEC IND 2018/CEECIND%2F01011%2F2018%2FCP1578%2FCT0002/PT | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/POR_NORTE/2020.08092.BD/PT | |
| oaire.citation.conferencePlace | Santiago de Compostela | pt_PT |
| oaire.citation.endPage | 70 | pt_PT |
| oaire.citation.startPage | 70 | pt_PT |
| oaire.citation.title | XXVI Encontro Galego-Portugues de Química: Book of Abstracts | pt_PT |
| oaire.fundingStream | 6817 - DCRRNI ID | |
| oaire.fundingStream | 6817 - DCRRNI ID | |
| oaire.fundingStream | CEEC IND 2018 | |
| oaire.fundingStream | POR_NORTE | |
| person.familyName | Sprea | |
| person.familyName | Finimundy | |
| person.familyName | Pinela | |
| person.familyName | Calhelha | |
| person.familyName | Pires | |
| person.familyName | Amaral | |
| person.familyName | Prieto Lage | |
| person.familyName | Barros | |
| person.givenName | Rafael M. | |
| person.givenName | Tiane C. | |
| person.givenName | José | |
| person.givenName | Ricardo C. | |
| person.givenName | Tânia C.S.P. | |
| person.givenName | Joana S. | |
| person.givenName | Miguel A. | |
| person.givenName | Lillian | |
| person.identifier | 2118829 | |
| person.identifier | 107688 | |
| person.identifier | 469085 | |
| person.identifier.ciencia-id | 001F-273E-3A67 | |
| person.identifier.ciencia-id | 2F18-67B1-776A | |
| person.identifier.ciencia-id | 771C-2B43-B108 | |
| person.identifier.ciencia-id | F313-E3CE-554E | |
| person.identifier.ciencia-id | 321E-2D96-00CA | |
| person.identifier.ciencia-id | 5319-7DE8-BEDA | |
| person.identifier.ciencia-id | 221E-1E00-AB74 | |
| person.identifier.ciencia-id | 9616-35CB-D001 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0003-3516-0795 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0001-7523-1637 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-6801-4578 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-3954-3833 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-3648-7303 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-3513-0054 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-9050-5189 | |
| person.identifier.rid | B-4466-2014 | |
| person.identifier.rid | J-2172-2014 | |
| person.identifier.rid | Q-2842-2018 | |
| person.identifier.rid | G-4516-2011 | |
| person.identifier.rid | J-3600-2013 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 54392272800 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 6507978333 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 57057440000 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 35937495700 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 35236343600 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| rcaap.rights | openAccess | pt_PT |
| rcaap.type | conferenceObject | pt_PT |
| relation.isAuthorOfPublication | 7779265b-4054-4822-9a2a-03b1482c81e0 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 4f8767d4-4e62-4550-9b35-740cb2f672da | |
| relation.isAuthorOfPublication | 706cd9ff-065b-4c98-98a7-5c0a9e45adc4 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 2d5d1a41-7561-4a01-871c-b4c97da35053 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 34af4d18-b8ae-4329-9450-69dc35ed448f | |
| relation.isAuthorOfPublication | 42be2cf4-adc4-4e7f-ac60-7aab515b38cd | |
| relation.isAuthorOfPublication | 13260615-fd28-4b8b-9dd4-8a8466007579 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 3af07ffe-f914-48ba-a5d5-efcf70fdce01 | |
| relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery | 7779265b-4054-4822-9a2a-03b1482c81e0 | |
| relation.isProjectOfPublication | 29718e93-4989-42bb-bcbc-4daff3870b25 | |
| relation.isProjectOfPublication | 0aac8939-28c2-46f4-ab6b-439dba7f9942 | |
| relation.isProjectOfPublication | ec142c57-5163-4512-9a14-7319866da393 | |
| relation.isProjectOfPublication | 1c6839bd-567e-4f83-a657-5456274c7610 | |
| relation.isProjectOfPublication.latestForDiscovery | ec142c57-5163-4512-9a14-7319866da393 |
