Publicação
Adansonia digitata L. (mukua): um possível alimento funcional
| dc.contributor.author | Fernandes, Filipa Alexandra | |
| dc.contributor.author | Carocho, Márcio | |
| dc.contributor.author | Calhelha, Ricardo C. | |
| dc.contributor.author | Pires, Tânia C.S. | |
| dc.contributor.author | Freitas, José Carlos | |
| dc.contributor.author | Prieto Lage, Miguel A. | |
| dc.contributor.author | Heleno, Sandrina A. | |
| dc.contributor.author | Barros, Lillian | |
| dc.date.accessioned | 2023-03-15T11:01:54Z | |
| dc.date.available | 2023-03-15T11:01:54Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.description.abstract | Adansonia digitata L. é espécie africana com vários usos tradicionais, nomeadamente medicinal e alimentar [1,2]. A polpa do seu fruto, comumente conhecido como mukua, está aprovada como um ingrediente alimentar pela Comissão Europeia e pela “Food and Drug Administration of the United States of America” [1]. Assim o objetivo deste trabalho foi comprovar a potencialidade da polpa da mukua como um alimento funcional através da sua caracterização nutricional, mineral e bioativa. O perfil nutricional foi obtido aplicando metodologias oficiais de análise AOAC [3]. O conteúdo mineral foi determinado por espectrofotometria de absorção atómica e o potencial bioativo foi determinado através da atividade antioxidante pelo ensaio antioxidante celular (CAA) e um ensaio de inibição de substâncias reativas do ácido tiobarbitúrico (TBARS). Além disso, a atividade antimicrobiana foi também determinada, através do método de microdiluição, e a atividade antitumoral foi avaliada em três linhas celulares tumorais humanas: adenocarcinoma gástrico (AGS), carcinoma de mama (MCF-7), células de carcinoma de pulmão (NCI-H460), e a citotoxicidade em culturas de células não tumorais de rim de macaco africano (VERO), através do ensaio da Sulforrodamina B. Relativamente aos resultados obtidos, a polpa de mukua apresentou um teor de humidade muito baixo (11,9 + 0,3 g/100 g ms). Os macronutrientes presentes em maior quantidade foram os hidratos de carbono (89,6 ± 0,2 g/100 g ms), seguidos das proteínas (2,7 ± 0,3 g/100 g ms) e da gordura bruta (1,8 + 0,1 g/100 g ms), representando um valor energético de 386 ± 1 kcal/100 g ms. Quanto ao perfil mineral, a amostra revelou um alto teor em potássio (20,4 ± 0,8 g/100 g ms), estando também presentes minerais como o magnésio (3,28 ± 0,08 g/100 g ms), o cálcio (2,79 ± 0,07 g/100 g ms), o manganês (2,02 ± 0,09 g/100 g ms) e o ferro (1,53 ± 0,09 g/100 g ms). Em relação à atividade antioxidante, a polpa inibiu cerca de 32% da oxidação celular no método CAA e exibiu um valor de EC50 de 23,0 ± 0,1 μg/mL no ensaio de TBARS. Para a atividade antimicrobiana, a polpa apresentou atividade bacteriostática contra a maioria das bactérias testadas. No ensaio de citotoxicidade, a polpa demonstra capacidade de inibir a proliferação celular contra as linhas tumorais testadas, principalmente contra AGS com valores de GI50 de 92 ± 1 μg/mL, sem toxicidade para as células não-tumorais. Este estudo mostra que a polpa de mukua, além de ser nutricionalmente interessante, possui alto teor em minerais, nomeadamente em potássio que é um composto essencial para a bom funcionamento do corpo, estando associado à prevenção de doenças como diabetes, osteoporose e ainda doenças cardiovasculares. Além disso, a polpa da mukua possui alto potencial bioativo, o que indica que o seu consumo pode oferecer benefícios para a saúde, tornando-o num potencial alimento funcional. | pt_PT |
| dc.description.sponsorship | Os autores agradecem à Fundação para a Ciência e a Tecnologia (FCT, Portugal) e aos fundos nacionais FCT/MCTES (PIDDAC) pelo apoio financeiro ao CIMO (UIDB/00690/2020 e UIDP/00690/2020) e SusTEC (LA/P/0007/2021), pela bolsa de doutoramento (SFRH/BD/145467/2019) de Filipa A. Fernandes, os contratos de Lillian Barros e Ricardo C. Calhelha através do contrato-programa institucional de emprego científico e dos contratos de Sandrina. A. Heleno (CEECIND/03040/2017) e Márcio Carocho (CEECIND/03040/2017) através do contrato-programa individual de emprego científico. Ao FJC2020-045405-I/MCIN/AEI/10.13039/501100011033 e União Europeia “NextGenerationEU”/PRTR” pelo contrato de Tânia C.S.P. Pires. Ao MICINN pelo apoio financeiro Ramón&Cajal a Miguel A. Prieto; ao Governo da Galiza pelo apoio financeiro da Axudas Conecta Peme ao projeto NeuroFood IN852A 2018/58. | pt_PT |
| dc.description.version | info:eu-repo/semantics/publishedVersion | pt_PT |
| dc.identifier.citation | Fernandes, Filipa Alexandra; Carocho, Márcio; Calhelha, Ricardo C.; Pires, Tânia C.S.; Freitas, José Carlos; Prieto Lage, Miguel A.; Heleno, Sandrina A.; Barros, Lillian (2022). Adansonia digitata L. (mukua): um possível alimento functional. In XXVI Encontro Galego-Portugues de Química: Book of Abstracts. Santiago de Compostela | pt_PT |
| dc.identifier.isbn | 978-84-09-45895-0 | |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/10198/27734 | |
| dc.language.iso | por | pt_PT |
| dc.peerreviewed | yes | pt_PT |
| dc.publisher | Universidade de Santiago de Compostela | pt_PT |
| dc.relation | LA/P/0007/2021 | pt_PT |
| dc.relation | Mountain Research Center | |
| dc.relation | Mountain Research Center | |
| dc.relation | FJC2020-045405-I/MCIN/AEI/10.13039/501100011033 | pt_PT |
| dc.relation | Development of nutraceuticals and functional foods with natural preservative and bioactive ingredients | |
| dc.relation | Not Available | |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ | pt_PT |
| dc.subject | Adansonia digitata L. | pt_PT |
| dc.subject | Research Subject Categories::TECHNOLOGY::Chemical engineering::Food technology | pt_PT |
| dc.title | Adansonia digitata L. (mukua): um possível alimento funcional | pt_PT |
| dc.type | conference object | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| oaire.awardTitle | Mountain Research Center | |
| oaire.awardTitle | Mountain Research Center | |
| oaire.awardTitle | Development of nutraceuticals and functional foods with natural preservative and bioactive ingredients | |
| oaire.awardTitle | Not Available | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/6817 - DCRRNI ID/UIDB%2F00690%2F2020/PT | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/6817 - DCRRNI ID/UIDP%2F00690%2F2020/PT | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT//SFRH%2FBD%2F145467%2F2019/PT | |
| oaire.awardURI | info:eu-repo/grantAgreement/FCT/CEEC IND 2017/CEECIND%2F03040%2F2017%2FCP1403%2FCT0001/PT | |
| oaire.citation.conferencePlace | Santiago de Compostela | pt_PT |
| oaire.citation.endPage | 65 | pt_PT |
| oaire.citation.startPage | 65 | pt_PT |
| oaire.citation.title | XXVI Encontro Galego-Portugues de Química: Book of Abstracts | pt_PT |
| oaire.fundingStream | 6817 - DCRRNI ID | |
| oaire.fundingStream | 6817 - DCRRNI ID | |
| oaire.fundingStream | CEEC IND 2017 | |
| person.familyName | Fernandes | |
| person.familyName | Carocho | |
| person.familyName | Calhelha | |
| person.familyName | Pires | |
| person.familyName | Prieto | |
| person.familyName | Heleno | |
| person.familyName | Barros | |
| person.givenName | Filipa Alexandra | |
| person.givenName | Márcio | |
| person.givenName | Ricardo C. | |
| person.givenName | Tânia C.S.P. | |
| person.givenName | Miguel A. | |
| person.givenName | Sandrina A. | |
| person.givenName | Lillian | |
| person.identifier | awbWiiMAAAAJ&hl | |
| person.identifier | 2118829 | |
| person.identifier | 107688 | |
| person.identifier | 469085 | |
| person.identifier.ciencia-id | 2A1F-9985-F38B | |
| person.identifier.ciencia-id | 5614-005B-5CF1 | |
| person.identifier.ciencia-id | F313-E3CE-554E | |
| person.identifier.ciencia-id | 321E-2D96-00CA | |
| person.identifier.ciencia-id | 221E-1E00-AB74 | |
| person.identifier.ciencia-id | 8B18-3095-6FC9 | |
| person.identifier.ciencia-id | 9616-35CB-D001 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0001-6807-1137 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-8978-4547 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-6801-4578 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-3954-3833 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-3513-0054 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0001-7224-1098 | |
| person.identifier.orcid | 0000-0002-9050-5189 | |
| person.identifier.rid | A-8045-2019 | |
| person.identifier.rid | J-2172-2014 | |
| person.identifier.rid | Q-2842-2018 | |
| person.identifier.rid | G-4516-2011 | |
| person.identifier.rid | L-5951-2014 | |
| person.identifier.rid | J-3600-2013 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 52463229800 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 6507978333 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 57057440000 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 35937495700 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 30067731800 | |
| person.identifier.scopus-author-id | 35236343600 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.identifier | http://doi.org/10.13039/501100001871 | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| project.funder.name | Fundação para a Ciência e a Tecnologia | |
| rcaap.rights | openAccess | pt_PT |
| rcaap.type | conferenceObject | pt_PT |
| relation.isAuthorOfPublication | 95f2a15c-591c-44b9-bcc3-dfdf49c6af26 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 46b39e1f-2674-4be1-a96a-c2e5792e6979 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 2d5d1a41-7561-4a01-871c-b4c97da35053 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 34af4d18-b8ae-4329-9450-69dc35ed448f | |
| relation.isAuthorOfPublication | 13260615-fd28-4b8b-9dd4-8a8466007579 | |
| relation.isAuthorOfPublication | e89b5bf5-d315-49b6-871e-fa8eb6030676 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 3af07ffe-f914-48ba-a5d5-efcf70fdce01 | |
| relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery | 2d5d1a41-7561-4a01-871c-b4c97da35053 | |
| relation.isProjectOfPublication | 29718e93-4989-42bb-bcbc-4daff3870b25 | |
| relation.isProjectOfPublication | 0aac8939-28c2-46f4-ab6b-439dba7f9942 | |
| relation.isProjectOfPublication | 03d5ab42-af9b-46f3-91b6-dd60c3513c1d | |
| relation.isProjectOfPublication | 835af591-64e1-48c8-acb3-70fe22ca0279 | |
| relation.isProjectOfPublication.latestForDiscovery | 0aac8939-28c2-46f4-ab6b-439dba7f9942 |
